Wat is gamificatie? Voorbeelden en hoe we er het optimale uit kunnen halen

Auteur: Santeri Jaakkola, Seppo's Head of Training and Game Producer

Veel mensen denken dat gamificatie alleen maar om plezier en games draait, wat niet echt zo is. Met gamificatie wordt, een beetje afhankelijk van het doel, altijd gestreefd naar het verbeteren van de betrokkenheid, ervaring, of activatie van gebruikers. Plezier kan hierbij een toegevoegd element zijn maar dient nooit het hoofddoel te zijn.

Gamificatie wordt al lange tijd gebruikt in marketing. Steeds meer bedrijven realiseren zich de mogelijkheden en voordelen die het met zich meebrengt, waardoor gamificatie steeds meer voet aan de grond heeft gekregen in het beroepsleven.

Maar wat is gamificatie? Waarom wordt het steeds populairder? En hoe wordt gamificatie gebruikt? In dit artikel zullen we onder meer deze vragen beantwoorden, dus lees verder!

Wat is gamificatie?

De definitie van gamificatie kan op zijn simpelst zijn dat dingen zodanig worden gemaakt dat ze op games lijken. Gamificatie betekent dat bekende elementen uit games in verschillende omgevingen worden gebruikt met het doel iets concreets te leren.

Volgens een meer formele definitie verwijst gamificatie naar een doelbewust proces, waarin vrijwel elke activiteit, product, dienst, of organisatie wordt omgevormd naar een soortgelijke game die positieve vaardigheden, ervaringen en praktijken biedt zoals games dat doen. Het doel is het vergemakkelijken van veranderingen in zowel de gebruikers als de cognitieve processen.¹

Door de geschiedenis heen hebben games mensen geïnspireerd en we behandelen ze met veel passie. We worden overal omringt door games. Er zijn videospellen, kaartspellen, bordspellen en verschillende soorten sporten die ook spellen zijn. Alleen al videospelletjes worden door 40% van de wereldbevolking gespeeld.²

Wanneer we daar de kijkers van spelshows, zoals Weekend Miljonairs of andere spelshows, als onderdeel van de gamingervaring bij optellen, dan neemt het aantal spelers significant toe. Want wie kan er nou naar een spelshow kijken zonder te proberen het juiste antwoord te raden vanuit zijn eigen comfortabel stoel thuis?  

Het voornaamste verschil tussen gamificatie en games is dat games zijn voor vermaak, terwijl gamificatie een vooraf bepaald doel heeft. Ze zijn dus niet hetzelfde, hoewel ze beide dezelfde elementen gebruiken, zoals storytelling, punten en doelen.

Iets op spelenderwijs uitvoeren is een zeer typische menselijke activiteit. Vandaar dat gamificatie voor alle leeftijden werkt en geschikt is voor vele omgevingen en gebruiken. Het zijn alleen de inhoud en de doelen van het spel die ertoe doen.

De kracht van gamificatie is opgemerkt in marketing, waar het al algemeen gebruik is. Verschillende bonussystemen en klantniveaus vallen bijvoorbeeld onder gamificatie. Ze verbinden en richten zich op een gewenste handeling.

Bij het gebruik van gamificatie wordt altijd een doel nagestreefd. Het gaat vaak om het aanleren van iets nieuws aan een doelgroep en gamificatie maakt het leren interessant. Plezier kan een element zijn in gamificatie maar geen doel op zich.

Gamificatie is interactief, activerend, en betrekt iemand bij het leren, waardoor eenrichtingsonderwijs verandert in interactief leren. Pokémon Go was bijvoorbeeld erg succesvol in het in beweging krijgen van kinderen en jongeren met behulp van gamificatie.

Gamificatie beloont spelers voor de voortgang en het behalen van doelen. Mensen doen dit ook vaak in hun dagelijks leven. Gedurende het weekend kunnen ze zichzelf belonen met een traktatie bijvoorbeeld, of een kind krijgt zakgeld wanneer deze helpt bij huishoudelijke taken. En het werkt.

Gamificatie is op zichzelf niet iets nieuws. Het zijn alleen de middelen die anders zijn. Tegenwoordig biedt technologie compleet nieuwe mogelijkheden voor gamificatie.

Gamificatie op het werk

Gamificatie wordt gebruikt in verschillende gebieden in het beroepsleven. Het is perfect voor bedrijven die hun medewerkers willen motiveren en zaken op een nieuwe, inspirerende wijze willen doen. Gamificatie wordt doorgaans warm ontvangen aangezien games een positieve lading hebben.

Natuurlijk kunt u medewerkers vragen wat ze vinden en wat hun voorkeur van leren is. Het opent deuren voor het ontdekken van nieuwe ideeën. Om iets nieuws te leren dient er een verlangen te zijn om te leren. Om veranderingen door te voeren moeten de mensen er achter staan. Aan de andere kant kan gamificatie de motivatie voor iets opwekken, bijvoorbeeld door middel van competitie.

Hoe is gamificatie zichtbaar in het bedrijfsleven? Bedrijven gebruiken gamificatie op vele manieren. Voorbeelden van gamificatie zijn de onboarding van medewerkers, routineactiviteiten, het leren kennen van nieuwe collega's, het invoeren van hulpmiddelen, het stroomlijnen van een kwestie of proces, het verbeteren van het welzijn en de motivatie op het werk, of het toepassen van een nieuwe strategie.

In de eenvoudigste zin van het woord kan gamificatie zelfs het interessanter maken van een PowerPoint presentatie zijn. Gamificatie activeert mensen op nieuwe wijze. Gamificatie brengt een extra element in traditionele lezingen waar de spreker meestal alleen aan het woord is.

De voordelen van gamificatie voor bedrijven

Gamificatie is steeds populairder geworden en dat is niet verwonderlijk. Wat zijn de voordelen van gamificatie? In de eerste plaats wordt het leren door middel van gamificatie als interessanter en inspirerender gezien. Het creëert een positief WOW-effect, het magische moment waarop een persoon positief wordt verrast. 

Door gamificatie krijgt iedereen de kans om op stoel van de bestuurder te gaan zitten, omdat iedereen actief moet zijn tijdens de spellen. De spelers kunnen er positieve herinneringen aan over houden.Ze worden uitgedaagd wanneer ze bijvoorbeeld de kernwaardes van een bedrijf in een rap of gedicht moeten gieten in plaats van deze te horen krijgen tijdens een presentatie.

U ontvangt constante feedback op wat u doet, wat u weer inspireert om verder te gaan. Daarmee is het ook interactief. Op die wijze kan gamificatie de motivatie verhogen en kunnen er nieuwe ideeën ontstaan. Gamificatie is een effectieve manier om iets nieuws te leren.

De werkgever kan direct aan het begin van de arbeidsrelatie profiteren van gamificatie. Of, wanneer er veel nieuwe medewerkers tegelijk zijn, kan een gamified training het leren makkelijker en sneller maken. Tegelijkertijd wordt de instructeur zelf tijd bespaard. Hij ziet ook ieders voortgang in het spel en kan waar nodig feedback geven.

Gamificatie maakt uw eigen voortgang en ontwikkeling zichtbaar. Dat is een van de meest significante elementen van gamificatie. Voortgang kan in het spel worden weergegeven, bijvoorbeeld door middel van punten of niveaus (Niveau omhoog, gefeliciteerd!) Of, eenvoudig gezegd, door het feit dat de voltooide taakpunten van kleur of vorm veranderen. Wanneer uw eigen doen en succes gevisualiseerd worden, blijft de speler gemotiveerd om verder te gaan.

Storytelling kan in gamificatie worden gebruikt, bijvoorbeeld door in een andere functie te duiken en de problemen van anderen op te lossen. Dit roept empathie op en helpt bij de ontwikkeling van probleemoplossende vaardigheden. Gamificatie biedt ruimte voor creativiteit. U kunt een spel zelfs buiten laten plaatsvinden, zodat de spelers wat frisse lucht krijgen en tegelijkertijd de geest wordt verfrist. Communicatie hoeft niet eenzijdig te zijn, door video, audio en beelden toe te voegen maakt u communicatie interactief.

Voordelen van gamificatie in een notendop:

  • Interactie ─ men ontvangt feedback die inspireert om door te gaan
  • Actieve participatie laat een goede herinnering achter
  • Het leren van een nieuwe manier is effectief en inspirerend
  • Het effect op het imago van een werkgever
  • De eigen vooruitgang en ontwikkeling zijn duidelijk zichtbaar, wat de motivatie verhoogt
  • Een flexibele manier van opleiden en trainen

Gamificatie voegt opwinding, interactie, en gevoelens van succes en bekwaamheid toe. Dat zijn de elementen waarop de doeltreffendheid is gebaseerd.

Vond u dit artikel leuk? Deel het op sociale media en laat anderen weten waar gamificatie om draait!


Bronnen: 

1. Gamification - Hamari - - Major Reference Works - Wiley Online Library

2. Gaming: Study reveals how much of the global population now plays video games | GiveMeSport

3. Pelillistäminen tuo lisäpotkua työhön ja elämään | TEK

Wil je meer weten over gamificatie?